The Principal of the Theory of Morphosyntax in the Kurdish Language under the Light of Generative Grammar
DOI:
https://doi.org/10.26750/m3bayw54الكلمات المفتاحية:
Morphosyntactic Theory, Morphosyntactic Movement, Morphosyntactic Projection, Traceالملخص
This research, entitled “The Principal of the Theory of Morphosyntax in the Kurdish Language under the Light of Generative Grammar”, is an attempt to clarify morphosyntax in a way that differs from previous studies and to present this new linguistic level in a different format, Since the exact details and significance of morphosyntax in Kurdish language are still unknown, For this reason, we examined the function, impact, and modifications that morphosyntax makes to language, This study also provides a thorough answer to the question “What is morphosyntax?” and establishes the theoretical foundations necessary for explaining morphosyntactic structures, In addition, presenting "The Theory of Morphosyntax" in the context of the Kurdish language is a subject that has not yet been properly examined by earlier researchers, which is another innovative aspect of this study, Furthermore, we discussed the unique features of morphosyntax and its structural elements, emphasising the structural elements in the Kurdish language, and we explained it with examples, One of the key linguistic theories referenced in this study is Chomsky’s generative grammar, through which we have made this linguistic level in the form of generative syntax, A new stage in the development of grammar emerged, giving rise to the theory of authority and association, which in turn led to the formation of morphosyntax interfaces and the analysis of examples, This theoretical technique has been used to evaluate and analyse a number of examples. We are now done exploring the differences between morphosyntactic and syntactic structures and their dynamic interaction.
المراجع
احمد، تریفە محسن (٢٠١٦)، چەمکی ڕێزمانێتی لە تیۆری بەرهەمهێناندا، نامەی ماستەر، کۆلێژی پەروەردە، زانکۆی سەڵاحەدین، هەولێر.
برزۆ، ئومێد بەرزان (٢٠٢٠)، توێژینەوە زمانەوانییەکان، چاپخانەی جنگل- تاران.
برزۆ، ئومێد بەرزان (٢٠١٣)، بەراوردێکی کەرەستە مۆرفۆسینتاکسییەکان لە زاری کرمانجیی ناوەڕاست و خواردودا، گۆڤاری زانکۆی گەرمیان، ژ. ١، فاکەڵتیی پەروەردە، بەشی زمانی کوردی.
برزۆ، ئومێد بەرزان (٢٠١٠)، مۆرفۆسینتاکس و دروستەکانی لە شێوەزاری خانەقیندا، تێزی دکتۆرا، زانکۆی سلێمانی، سلێمانی.
حسەین، شیلان عومەر (٢٠١٢)، مۆرفۆسینتاکسی ئیدیەم لە زمانی کوریدا، گۆڤاری زانکۆی سلێمانی، ژ. ٣٥، بەشی B.
حمد، یارا قادر (٢٠٠٨)، مۆرفۆسینتاکس لە شێوەزاری کۆیەدا، نامەی ماستەر، فاکەڵتیی پەروەردە، زانکۆی کۆیە، کۆیە.
حوسێن، سەنگەر نازم (٢٠٢٣)، چیڕۆکی مینیماڵی لە ئەدەبی هاوچەرخی کوردیدا، تێزی دکتۆرا، زانکۆی کۆیە، کۆیە.
خدر، خەسرۆ حەداد، فەرهادی، ساجیدە عەبدوڵڵا (٢٠٢٢)، شیکردنەوەی پەندی پێشینانی کوردی بەپێی یاساکانی گوێزانەوە، گۆڤاری ئەکادیمیای کوردی، ژ. ٥٣.
رسول، صلاح حوێز (٢٠١٣)، پرەنسیپی ئابوریکردن لە زمانی کوردیدا لە ڕوانگەی تیۆری دەسەڵات و بەستنەوە و بچوکترین پرۆگرامدا، تێزی دکتۆرا، فاکەڵتیی پەروەردە، زانکۆی کۆیە، کۆیە.
ڕەشید، سەلام ڕەحیم، حەمەئەمین، خۆشناو عەزیز (٢٠١٦)، دروستەی مۆرفۆفۆنۆسینتاکسی، گۆڤاری زانکۆی گەرمیان، Vol: 1, No: 9.
سەعید، سازان زاهیر (٢٠١٩)، نواندنی سینتاکسی لە زمانی کوردیدا، تێزی دکتۆرا، کۆلێژی زمان، زانکۆی سلێمانی، سلێمانی
عبداللە، عزیز خالد (٢٠٢٣)، هەژمونی کردار لە زمانی کوردیدا لە ڕوانگەی تیۆری دەسەڵات و بەستنەوە، نامەی ماستەر، زانکۆی سلێمانی، سلێمانی.
عەزیز، عومەر ئەحمەد (٢٠٢٣)، تیۆری پاساودان لە زمانی کوردیدا، تێزی دکتۆرا، زانکۆی گەرمیان، کەلار.
عەلی، پێشڕەو ساڵح (٢٠١٥)، یاسا مۆرفۆفۆنۆلۆجییەکان لە داڕشتەی مۆرفۆسینتاکسدا، نامەی ماستەر، فاکەڵتیی زانستە مرۆڤایەتییەکان، سکوڵی زمان، زانکۆی سلێمانی، سلێمانی.
فەتاح، محەمەد مەعروف، قادر، سەباح ڕەشید (٢٠٠٦)، چەند لایەنێکی مۆرفۆلۆجیی کوردی، دەزگای بڵاوکردەنەوەی بەشی ڕوناکبیری، چاپخانەی ڕون، سلێمانی.
فەرەج، تریفە محەمەد (٢٠٢٤)، مۆدێلی بەرهەمهێنانی مۆرفۆسینتاکسی لە زمانی کوردیدا، تێزی دکتۆرا، زانکۆی گەرمیان.
قادر، تارا موحسین (٢٠١١)، زمانی کوردی و مینیماڵ پرۆگرام، تێزی دکتۆرا، فاکەڵتیی زانستە مرۆڤایەتییەکان، زانکۆی سلێمانی، سلێمانی.
قادر، سەباح ڕەشید (٢٠٠٩)، هەندێ لایەنی ڕێزمانی دەسەڵات و بەستنەوە (GB) لە زمانی کوردیدا، چاپخانەی حاجی هاشم، هەولێر.
قادر، ئەبوبەکر عومەر (٢٠٠٣)، بەراوردێکی مۆرفۆسینتاکسی لەنێوان کوردی و فارسیدا، تێزی دکتۆرا، زانکۆی سلێمانی، سلێمانی.
قادر، ئەبوبەکر عمر، عەبدولڵا، مهاباد کامیل (٢٠١٣)، مۆرفۆسینتاکس لە شێوەزاری هەورامیدا، گۆڤاری زانکۆی کۆیە (زانستە مرۆڤایەتییەکان)، ژ. ٢٩.
کریم، دیار علی کمال (٢٠٠٢)، ڕێزمانی کوردی ڕوانگەیەکی بەرهەمهێنان و گوێزانەوە، نامەی ماستەر، کۆلێژی پەروەردە، زانکۆی سەڵاحەدین، هەولێر.
محێددین، بازیان یونس (٢٠١٣)، پەیوەندی ئاستی مۆرفۆلۆجی بە ئاستی فۆنۆلۆجی و سینتاکس، چاپخانەی موکریانی، هەولێر.
محەمەد، بژوێن یەحیا (٢٠١٦)، نواندنی فەرهەنگیی لە زمانی کوردیدا، نامەی ماستەر، سکوڵی زمان، زانکۆی سلێمانی، سلێمانی.
محەمەد، حاتەم ولیا (٢٠٠٩)، پەیوەندییە ڕۆنانییەکانی نواندنە سینتاکسییەکان، دەزگای موکریانی، چاپخانەی خانی، دهۆک.
میراودەلی، د. کەمال (٢٠٠٧)، فەرهەنگی ڕێزمانی کوردی، لە بڵاوکراوەکانی مەڵبەندی کوردۆلۆجی، سلێمانی.
مەحوی، محەمەد (٢٠١٦)، مەنامە بەستانداردکردنی زمانی کوردیی دروستنوسیین، چاپخانەی ئەندێشە، سلێمانی.
مەعروف، پ. د. عەبدولجەبار مستەفا (٢٠٢٤)، لێکۆڵینەوە لە فەرهەنگ و سینتاکسی کوردی، بەرگی دوەم، چاپخانەی چوارچرا، سلێمانی.
والی، د. هەژار حوسێن (٢٠٢٣)، پارامێتەر لە سینتاکس و مۆرفۆسینتاکسی کوردیدا، بڵاوکراوەی ڕۆمان، سلێمانی.
Aboh, Enoch Olade (2004), The Morphosyntax of Complement-head Sequences, Published by oxford University press, new york.
Brown& miller, keith, gin (2013), the Cambridge Dictionary of linguistic, Cambridge, university press
Cowper, Elizabeth A. (1992), A CONCISE INTRODUCTION TO SYNTACTIC THEORY, The university of Chicago prees, Chicago, America.
Crystal, David (1992), An encyclopedic dictionary of Language and languages, by the Charlesworth Group, Printed in Great Britain by Hartnolls, UK.
Crystal, David (2008), a dictionary of linguistics and phonetics (sixth edition), Blackwell publishing, UK.
Embick, David (2008), Language and linguistics Compass 2/1,
Galbraith, Daniel (2023), Optimal Linking Grammar A Theory of Morphosyntax, CAMBRIDGE UNIVERSITY PRESS, United kingdom.
Hinzelin, marc- Olivier, Natascha, pomino, remberger, eva- maria (2021), formal approaches to romance morphosyntax, linguistische arbeiten, volume 576, berlin.
P. H. MATTHEWS (2007), Oxford concise dictionary of Linguistics, 2nd edition, oxford university press.
Radford, Andrwe (1997), Syntax A minimalist indroduction, Cambridge University press.
Trask, R. L. (1993), A Dictionary of grammatical terms in linguistics, Routledge, London.
Zwart, C. Jan-Wouter (1997), morphosyntax of verb movement, KLUWER ACADEMIC PUBLISHER, BOSTON-LONDON.
